Statement by United Nations High Commissioner for Human Rights, Michelle Bachelet

  • ကမ္ဘာ့စာနယ်ဇင်း လွတ်လပ်ခွင့်နေ့ ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာမဟာမင်းကြီးရုံး၏ထုတ်ပြန်ချက် Michelle Bachelet
  • (အောက်တွင် မြန်မာဘာသာဖြင့် ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။)

A free, uncensored and independent press is a cornerstone of democratic societies. It can bring life-saving information in moments of crises;  provide a basis for public participation; and help  ensure accountability and respect for human rights.

World Press Freedom Day is an opportunity to celebrate this fundamental work. Especially today, as we mark the 30th anniversary of the Windhoek Declaration, in which a group of African journalists set out key principles for press freedom.

The COVID-19 crisis has made it clearer that critical reporting on government policies or public figures is all too often met with prosecution. Laws adopted or applied to restrict and criminalise disinformation during the pandemic have also been used by States to target journalists.

Around the world, people have increasingly taken to the streets to demand their economic and social rights, as well as an end to discrimination and systemic racism, impunity, and corruption. Journalists fulfilling their fundamental role of reporting on these social protests have intolerably become targets. Many have been victims of unnecessary and disproportionate use of force by law enforcement, arbitrary arrests, and criminal prosecution.

Attacks, arrests and the criminal prosecution of a journalist has an additional chilling effect of dissuading other journalists from critically reporting on relevant issues. In this way, they impoverish public debate and hamper our ability to respond effectively to societal challenges, including the COVID-19 pandemic.

The work of journalists and media workers will be crucial for the world to recover better from the devastation of this crisis. Objective, trusted, fact-checked news will counter disinformation; help ensure resilient and sustainable solutions to current challenges; demand transparency and accountability; foster trust in institutions.

Contributing to humanity’s well-being, accurate information is a public good. The silencing of a journalist is a loss to society as a whole.

In order to fully celebrate the bravery of journalists in their determination to keep the public informed, we must demand that their rights are respected, protected and fulfilled.

ကမ္ဘာ့စာနယ်ဇင်း လွတ်လပ်ခွင့်နေ့ ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာမဟာမင်းကြီးရုံး၏ထုတ်ပြန်ချက် Michelle Bachelet

လွတ်လပ်၍ ဆင်ဆာတည်းဖြတ်ခြင်းမရှိသော၊ အမှီအခိုကင်းသော စာနယ်ဇင်းသည် ဒီမိုကရေစီ လူ့အဖွဲ့အစည်းများ၏ အ‌ခြေခံ အုတ်မြစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အကြပ်အတည်းကာလများအတွင်း အသက်ကယ်ဆယ်ပေးနိုင်သည့် သတင်းအချက်အလက်များကို ပေးနိုင်ပြီး၊ လူထုပါဝင်မှုအတွက် အခြေခံဖြစ်သည့်အပြင် ၊ လူ့အခွင့်အရေးအား တာဝန်ခံမှုနှင့် အလေးထားမှု ရှိစေရန် ကူညီပေးနိုင်သည်။

ကမ္ဘာ့စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်နေ့သည် အဆိုပါအခြခံကျသော လုပ်ငန်းဆောင်တာကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုရန် အခွင့်အရေးတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ယနေ့သည် အာဖရိကန်စာနယ်ဇင်းသမားများအုပ်စုမှ စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်အတွက် အဓိက အခြေခံမူများကို စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည့် Windhoek ကြေညာချက်၏ နှစ် (၃၀) ပြည့်သည့် နေ့ပင်ဖြစ်သည်။

စာနယ်ဇင်းသမားများသည် အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍတွင် ပါဝင်သော်လည်း ၎င်းတို့၏ အလုပ်များကြောင့် တိုက်ခိုက်ခံရခြင်းများ၊ ခြိမ်းခြောက်ခြင်းများ၊ ထိပါးနှောင့်ယှက်ခံရခြင်းများ၊ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ တရားစွဲဆို ခံရခြင်းများကို အမြဲတမ်း ဆိုသလိုနှင့် ပိုမို ကြုံတွေ့နေကြရသည်။ အမျိုးသမီး စာနယ်ဇင်းသမားများအား လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိပါးနှောင့်ယှက်မှုများနှင့် အွန်လိုင်းပေါ်တွင် စော်ကားနှောင့်ယှက်မှုများ အပါအဝင် ကျား-မရေးရာ အခြေပြု အကြမ်းဖက်ခြင်းများသည် တုန်လှုပ်ဖွယ်ရာ များပြားနေသည်ကို ကိန်းဂဏန်းများက ဖော်ပြနေသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း အသတ်ခံခဲ့ရသော စာနယ်ဇင်းသမားများ နှင့်  သတင်းမီဒီယာသမားများ အရေအတွက်သည် တစ်ထောင်နီးနီးပင်ဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့ကိုယ်စားပြုသူများ၊ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ သို့မဟုတ် ရာဇဝတ်သားအဖွဲ့များ က ကျူးလွန်သော တုန်လှုပ်ဖွယ် တိုက်ခိုက်မှု အရေအတွက်သည် ၎င်းတို့အား အရေးယူဆောင်ရွက်မှုပျက်ကွက်သကဲ့သို့ပင် လက်ခံနိုင်စရာမရှိပါ။

တာဝန်ရှိသူများကို တရားစွဲဆိုပြီးအပြစ်ပေးနိုင်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်အနည်းငယ်သည် အများအားဖြင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ တရားမျှတမှုအား ထောက်ခံအားပေးခဲ့ခြင်း၏ရလဒ်ဖြစ်ပြီး နစ်နာသူမိသားစုများမှ များစွာဆုံးရှုံး ပေးဆပ်မှုများကြုံတွေ့ရသည်။

ဤကဲ့သို့တာဝန်ရှိသူများအားအပြစ်ပေးအရေးယူခံရခြင်းမှ လုံးဝကင်းလွတ်စေခြင်းသည် အဆိုပါအကြမ်းဖက်မှုများကို အဖန်တလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း၊ စာနယ်ဇင်းသမားများ၊ ၎င်းတို့၏မိသားစုများနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းများ အကြားတွင် အကြောက်တရား စိုးမိုးခြင်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေရန် အကြောင်းခံနေသည်။

အစိုးရပိုင်းဆိုင်ရာမူဝါဒများ သို့မဟုတ် နာမည်ကျော်ကြားလူပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ပတ်သက်သည့် အရေးကြီးသော သတင်းများတင်ဆက်ခြင်းသည် မကြာခဏ တရားစွဲဆိုခံရခြင်းနှင့် ကြုံတွေ့ရသည်မှာ Covid-19 ကာလအတွင်း ပိုမိုမြင်သာလာ သည်။  ကပ်ရောဂါကာလအတွင်း လုပ်ကြံသတင်းများအား ကန့်သတ်ရန်နှင့်  ၎င်းသည် ရာဇဝတ်မှုမြောက်ကြောင်း ပြဌာန်းထားသော ဥပဒေများကို အစိုးရများက စာနယ်ဇင်းသမားများအား ပစ်မှတ်ထားရန် အသုံးချခဲ့ကြသည်။

ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် လူများသည် ၎င်းတို့၏ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးပိုင်းဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများ နှင့်အတူ  ခွဲခြားဆက်ဆံခံရခြင်း၊ စနစ်တကျဖန်တီးထား‌သော လူမျိုးရေးခွဲခြားခြင်း၊ ပြစ်ဒဏ်မှ ကင်းလွတ်ခြင်းများ နှင့် အဂတိလိုက်စားမှုများ အဆုံးသတ်ရေးအတွက် လမ်းမများပေါ်တွင် တောင်းဆိုမှုများ ပိုမိုပြုလုပ်လာသည်။ ထိုလူမှုရေးပိုင်းဆိုင်ရာ ဆန္ဒပြမှု များအကြောင်း ၎င်းတို့၏ အခြေခံကျသော အခန်းကဏ္ဍအရ  သတင်းရေးသားတင်ဆက်သည့် စာနယ်ဇင်းသမားများသည်  လက်ခံနိုင်ဖွယ်ရာမရှိ လောက်အောင်ပင် ပစ်မှတ်များဖြစ်လာကြသည်။ စာနယ်ဇင်းသမားအများစု သည် ဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့များ၏ မလိုအပ်ဘဲ အင်အားအလွန်အကျွံအသုံးပြုပြီး ထင်ရာမြင်ရာ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းနှင့် ပြစ်မှုဆိုင်ရာ တရားစွဲဆိုခံရခြင်းတို့အား ကြုံတွေ့ခံစားကြရသည်။  

စာနယ်ဇင်းသမားတစ်ယောက်အား တိုက်ခိုက်၊ဖမ်းဆီးခြင်းနှင့် ပြစ်မှုဆိုင်ရာ တရားစွဲဆိုခြင်းသည် အခြားစာနယ်ဇင်းသမားများအား အခြားကိစ္စရပ်များအပေါ်  အလွန်အရေးပါသည့် သတင်းပေးပို့ခြင်းအတွက် အဟန့်အတားတစ်ခုထပ် ဖြစ်လာစေသည်။ ဤသို့ဖြင့် လူထု၏ဝေဖန်ဆွေးနွေးခြင်းများ ဆုတ်ယုတ်လျော့နည်းလာစေပြီး ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါအပါအဝင် လူမှုပတ်ဝန်းကျင်အတွင်းစိန်ခေါ်မှုများကို အကျိုးရှိရှိ တုံ့ပြန်နိုင်သည့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းကို အဟန့်အတားဖြစ်စေသည်။

ကမ္ဘာကြီးအား ဤအကျပ်အတည်းကြောင့် ကြီးမားစွာသောထိခိုက် ပျက်စီးခြင်းမှ အမြန်ဆုံးနလန်ပြန်ထူနိုင်ရန် စာနယ်ဇင်းသမားများနှင့် သတင်းမီဒီယာသမားများ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာသည် အလွန်ပင်အရေးပါသည်။ ဓမ္မဓိဌာန်ကျသော၊ ယုံကြည်ရသော၊ အချက်အလက်စစ်ဆေးထားသော သတင်းများသည် လုပ်ကြံသတင်းများကို တန်ပြန်နိုင်ပြီး လက်ရှိစိန်ခေါ်မှုများအတွက် ရေရှည်ဖြစ်ထွန်းစေသည့် ‌ဖြေရှင်းချက်များကို သေချာစေရုံသာမက ပွင့်လင်းမြင်သာ၍ တာဝန်ယူမှုတာဝန်ခံမှုရှိစေပြီး  အင်စတီကျူးရှင်းများအ‌ပေါ် ယုံကြည်မှုကို ဖြစ်ပေါ်လာစေသည်။

လူသားများ၏ကောင်းကျိုးချမ်းသာကိုဖြည့်ဆည်းပေးရာတွင် မှန်ကန်တိကျသည့်သတင်း အရင်းအမြစ်သည် အများပြည်သူအတွက်ပင်ဖြစ်သည်။ စာနယ်ဇင်းသမားတစ်ယောက်အား ရေငုံနှုတ်ပိတ်နေစေခြင်းသည် လူ့အသိုင်းအဝိုင်း တစ်ခုလုံးအတွက် ဆုံးရှုံးမှုတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။

လူထုအား အမြဲမပြတ်သတင်းပေးရန် ခိုင်မာသောသံဓိဌာန်ချမှတ်ထားသည့် စာနယ်ဇင်းသမားများ၏ ရဲစွမ်းသတ္တိကို အပြည့်အ၀ ချီးကျူးဂုဏ်ပြုရန်အတွက်  စာနယ်ဇင်းသမားများ၏ အခွင့်အရေးကို လေးစား ကာကွယ် ဖြည့်ဆည်းပေးရန် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး တောင်းဆိုရမည်။

UN entities involved in this initiative
OHCHR
Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights