အနီရောင်ဇုန်ထဲက မျှော်လင့်ချက်အပိုင်းအစ

မသက်တို့ မိသားစုအတွက်တော့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ အင်အားပြင်းငလျင်ကြီး မလှုပ်ခတ်ခင်ကတည်းက မသေချာမရေရာမှုတွေနဲ့ ကြုံတွေ့နေခဲ့ရပြီးဖြစ်ပါတယ်။ အစောပိုင်းကတည်းက အခက်အခဲတွေကြောင့် နေအိမ်ကိုဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး လမ်းမဘေးမှာ တဲထိုးနေနေကြရတဲ့ သူတို့မိသားစုလေးဟာ အဆင်ပြေဖို့ အကောင်းဆုံးကြိုးစားနေထိုင်ချိန်မှာပဲ ငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီး အရာအားလုံး တစ်ဖန်ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြန်ပါတယ်။ အင်အား ၇.၇ အဆင့်ရှိ ငလျင်ကြီးကြောင့် အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၃,၇၀၀ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၅,၁၀၀ ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ မသက်တို့လို မိသားစုတွေအတွက်တော့ ခက်ခဲတဲ့အခြေအနေတွေကဟာ ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့ပါတယ်။ အခုဆိုရင် မုတ်သုန်မိုးရွာလာပြီဖြစ်တာကြောင့် သူတို့ရဲ့ယိုင်နဲ့နဲ့ အမိုးအကာလေးနဲ့အတူ နေ့ရက်တိုင်းမှာ စိန်ခေါ်မှုအသစ်အသစ်တွေကို ရင်ဆိုင်နေကြရပါတယ်။  

"ကျွန်မတို့က အရာအားလုံးကို တစ်ခါဆုံးရှုံးပြီးသားပါ" လို့ မသက်က တိုးတိုးလေးပြောပြပါတယ်။ "ကျွန်မတို့ တဲလေးထိုးပြီး အသစ်ပြန်ကြိုးစားနေကြတဲ့အချိန်မှာ ငလျင်ကြီးလှုပ်ခဲ့တယ်။ ငလျင်နောက်ပိုင်းမှာ စားဝတ်နေရေးက ပိုပြီး ခက်ခဲလာတယ်။ တစ်ရက်ဆိုရင် သောက်စရာ ရေတောင်မရှိဘူး" လို့ မသက်က ပြောပါတယ်။ 

ကလေး ခုနစ်ယောက်မိခင်ဖြစ်သူ မသက်အတွက် သားသမီးတွေကို ဘေးကင်းကင်းနဲ့ ကျန်းမာအောင်ထားဖို့ဆိုတာ နေ့စဉ်တိုက်ပွဲတစ်ခုလိုပါပဲ။ အငယ်ဆုံးသားလေးဖြစ်တဲ့ ကောင်းကောင်းက အသက်တစ်နှစ်ခွဲရှိပြီး အာဟာရချို့တဲ့မှုကို သတ်မှတ်ဖို့ လက်မောင်းလုံးပတ်တိုင်းတာကြည့်တဲ့အခါမှာ အနီရောင်အမှတ်အသားပြနေတဲ့အတွက် ပြင်းထန်အာဟာရချို့တဲ့မှု (SAM)ကို ခံစားနေရကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။  

"ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာ ကောင်းကောင်းစားရမယ်ဆိုတာ ကျွန်မသိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်မမစားနိုင်ခဲ့ဘူး"လို့ မသက်က ပြောပြပါတယ်။ "သူနာပြုဆရာမက အာဟာရပြည့်ဝတဲ့အစားအစာတွေအကြောင်း ကျွန်မကို ပြောပြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိုယ်တတ်နိုင်သလောက် ရှိတာလေးပဲ စားခဲ့ရတယ်။ အသားတွေ ငါးတွေဆိုတာ ရှားပါးတယ်လေ။ သူနာပြုဆရာမပေးတဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေကလွဲပြီး ကျန်တာတော့ ကျွန်မ မတတ်နိုင်ခဲ့ဘူး။" မသက်က သူအတတ်နိုင်ဆုံး ကြိုးစားခဲ့ပေမယ့် နွမ်းပါးလွန်းတာကြောင့် သူ့ကလေးအတွက် လိုအပ်တဲ့အာဟာရပြည့်ဝတဲ့ အစားအစာတွေကို မဖြည့်ဆည်းနိုင်ခဲ့ပါဘူး။ 

ကောင်းကောင်းအများဆုံးစားဖြစ်တဲ့အစာတွေက ထမင်းနဲ့ မုန့်ပဲသားရေစာပဲဖြစ်ပါတယ်။ "ကလေးတွေ စားပေးသင့်တဲ့ စားစရာတွေရှိတယ်ဆိုတာ ကျွန်မမသိခဲ့ဘူး။ သိလည်း ကျွန်မတို့ အဲဒီစားစရာတွေကို ကျွေးဖို့လည်း တတ်နိုင်မှာမဟုတ်ဘူး" လို့ မသက်ကပြောပါတယ်။ အခုလို လူဦးရေများပြားတဲ့ အိမ်ထောင်စုတစ်ခုအတွက် ပုလင်းတွေ ဘူးတွေကောက်ရင်း ကျပန်းအလုပ်လေးတွေကနေရတဲ့ ဝင်ငွေလေးနဲ့ ဘယ်လိုမှ မလုံလောက်နိုင်ပါဘူး။ လတ်တလောရေကြီးမှုတွေကြောင့် ရေရင်းမြစ်တွေမှာ ရောဂါပိုးတွေနဲ့ ညစ်ညမ်းနေတဲ့အပြင် တဲထိုးနေရတဲ့နေရာတွေမှာလည်း ရွှံ့ဗွက်တွေနဲ့ စိုစွတ်နေခဲ့ပါတယ်။ သိပ်မကြာခင်ကပဲ ကောင်းကောင်းက ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောဖြစ်ခဲ့ပြီး ဒါဟာ ပြင်းထန်အာဟာရချို့တဲ့ကလေးငယ်တစ်ယောက်အတွက်တော့ အလွန်အန္တရာယ်များတဲ့ အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။  

ယူနီဆက်အဖွဲ့က မန္တလေးမြို့ရှိ သူတို့နေရာလေးဆီ ရောက်သွားတဲ့အချိန်မှာ ကောင်းကောင်းလေးက အားနည်းနေပြီး ရေဓာတ်ခန်းခြောက်နေတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ သူ့ကို ချက်ချင်းစစ်ဆေးကြည့်တဲ့အခါမှာ ပြင်းထန်အာဟာရချို့တဲ့ဝေဒနာ ခံစားနေရတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ 

အဲဒီနေ့မှာပဲ အာဟာရချို့တဲ့ကလေးငယ်တွေအတွက် အသက်ကယ်စားစရာဖြစ်တဲ့ မြေပဲအနှစ်နဲ့လုပ်ထားတဲ့ အသင့်စားကုထုံးစားစရာ (RUTF) ကို ပေးခဲ့ပါတယ်။ မိခင်ဖြစ်သူကို ကုထုံးစားစရာကျွေးပုံကျွေးနည်းကို ပြသပေးခဲ့ပြီး ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေက ကလေးရဲ့တိုးတက်မှုကို ပုံမှန်စစ်ဆေးပေးမယ့်အကြောင်း သေချာပြောပြခဲ့ပါတယ်။ 

"ကျွန်မသားလေး ကောင်းကောင်းကို အာဟာရအရမ်းချို့တဲ့နေတယ်ပြောလို့ ကျွန်မ တော်တော်စိုးရိမ်သွားတယ်" လို့ ပြောပါတယ်။ "ဒါပေမဲ့ အခု ဒီကုထုံးစားစရာရယ်၊ အကြံဉာဏ်တွေလည်း ရပြီဆိုတော့ ကျွန်မ မျှော်လင့်ချက်တော့ ပြန်ရှိလာပါပြီ။ ကျွန်မသားလေး ပြန်ကောင်းလာဖို့အတွက် ကျွန်မအစွမ်းကုန် ကြိုးစားမှာပါ။" 

ယူနီဆက်ရဲ့ လူမှုအပြုအမူ ပြောင်းလဲရေးအရာရှိဖြစ်သူ ကိုထက်ဘိုဝင်းက အဆိုပါနယ်မြေအတွင်းက မိသားစုတွေအတွက် ကျန်းမာရေးနဲ့ အာဟာရပညာပေး ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုကို ဦးဆောင်ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ "အထူးသဖြင့် မိုးရာသီကြောင့် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုတွေ ပိုများလာတဲ့အချိန်မှာ ကလေးတွေကို ကျန်းမာအောင်ဘယ်လိုထားရမယ်၊ ဘယ်လိုအစားအစာတွေ ကျွေးရမယ်၊ ရောဂါတွေကို ဘယ်လိုကာကွယ်ရမယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ ရှင်းပြခဲ့တယ်" လို့ သူကပြောပြပါတယ်။ "မသက်လို မိခင်တွေက သူတို့ကလေးတွေကို အတတ်နိုင်ဆုံး စောင့်ရှောက်ဖို့ စိတ်ထက်သန်ကြတယ်။ သူတို့အတွက် မှန်ကန်တဲ့ အသိပညာနဲ့ ပံ့ပိုးမှုပဲ လိုအပ်ပါတယ်။” 

ယူနီဆက်ရဲ့ အာဟာရအရာရှိဖြစ်သူ ဒေါက်တာ နေထွန်းကျော်က "ကျွန်တော်တို့ဆီက RUTF (ကုထုံးစားစရာ) ရရှိသွားတဲ့ ကလေးတိုင်း အသက်အန္တရာယ်ကနေ ကာကွယ်လိုက်နိုင်မှာပါ။ ဒါပေမဲ့ မိုးရာသီနဲ့ ငလျင်နောက်ဆက်တွဲပြဿနာတွေကြောင့် အခြေအနေတွေက ပိုပြီးဆိုးလာခဲ့တယ်။ အထူးသဖြင့် နွမ်းပါးပြီး ရုန်းကန်နေရတဲ့ မိသားစုတွေဆို သူတို့ကလေးတွေရဲ့ အခြေခံ အစားအစာနဲ့ အာဟာရလိုအပ်ချက်တွေကို ဖြည့်ဆည်းပေးဖို့ မလွယ်ကူဘူး။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပေါင်းစပ်အစီအစဉ်ဖြစ်တဲ့ အရေးပေါ်အာဟာရ၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနဲ့ WASH ပံ့ပိုးမှုတွေက ရောဂါတွေကို ကာကွယ်ဖို့နဲ့ အသက်တွေကို ကယ်တင်ဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးပါတယ်။" 

မြန်မာနိုင်ငံမှာ အင်အားပြင်းငလျင်ကြီးလှုတ်ခတ်ပြီး လေးလကျော်အတွင်း ယူနီဆက်က မသက်တို့လို မိသားစုတွေကို ဦးစားပေး ကူညီထောက်ပံ့ပေးခဲ့ပါတယ်။ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလမ်းကြောင်းက ရှည်လျားပြီး အိုးအိမ်စွန့်ခွာရခြင်း၊ ရေဘေးနဲ့ အာဟာရချို့တဲ့မှု မြင့်တက်လာခြင်းစတဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေ ရှိနေသေးပေမယ့် နေ့စဉ်နဲ့အမျှ အဓိပ္ပါယ်ပြည့်ဝတဲ့ တိုးတက်မှုလက္ခဏာတွေကို ယူဆောင်လာနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အစဉ်တစိုက်ပံ့ပိုးမှုတွေသာ ပေးနိုင်မယ်ဆိုရင် ကပ်ဘေးတွေနဲ့ မုန်တိုင်းဒဏ်သင့်နေချိန်မှာတောင် ကလေးများကို ကူညီပေးနိုင်ပြီး သူတို့အတွက် မျှော်လင့်ချက်တွေကို ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ 

"အခုဆိုရင် ကောင်းကောင်းက ပိုပြီးကောင်းကောင်းစားလာတယ်၊ ပိုပြီးလည်း အားရှိလာတယ်" လို့ မသက်က မျှော်လင့်ချက်ပြည့်ဝတဲ့ အပြုံးနဲ့ ဆိုလာပါတယ်။ "သူရှေ့ရေးအတွက် စိတ်ပူရတာတွေအများကြီးရှိသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ သားလေး ကျန်းမာလာတာတွေ့ရတာနဲ့တင် ကျွန်မလည်း အားပြည့်ရပါတယ်။ ကျွန်မကလေးတွေကို ကျန်းကျန်းမာမာနဲ့ ကြီးပြင်းလာပြီး ပညာတတ်ကြီးဖြစ်စေချင်တယ်။ သူတို့အတွက် ရိုးရှင်းပြီး ဘေးကင်းတဲ့ ဘဝကလေးရဖို့က ကျွန်မရဲ့ တစ်ခုတည်းသော အိပ်မက်ပါ။" 

[1] ဤဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သူများ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက် အမည်များကို ပြောင်းလဲထားပါသည်။

*ဤဆောင်းပါးကို UNICEF Myanmar website တွင် မူရင်းရေးသား ထုတ်ဝေထားပါသည်။